Search by category:
Văn mẫu lớp 12

Phân tích hình tượng sông Đà trong tác phẩm Người lái đò sông Đà

Phân tích hình tượng sông Đà trong tác phẩm Người lái đò sông Đà

Bài làm

Nguyễn Tuân là một nhà văn lớn của Việt Nam. Các tác phẩm của ông đều mang phong vị của những cảm hứng và tư tưởng lớn. Ông là người say mê cái đẹp và luôn có những khao khát hướng về vẻ đẹp của quá khứ, của một thời vang bóng. Ông là người có sở thích xê dịch cùng với đó ông cũng là một nhà văn có cách nhìn đời rất độc đáo và riêng biệt, mang đậm cá tính cá nhân, tất cả những sự vật trên đời trong mắt ông đều là thực thể có cảm xúc, từ dòng sông, con suối, kể cả thác nước hay biển khơi. Còn con người dù chỉ là một người lao động bình thường thôi nhưng cũng không hề tầm thường, họ đều là những con người có dấu ấn riêng biệt về cuộc đời

Người lái đò sông Đà là một trong những tác phẩm nói về cái tình ý đó của Nguyễn Tuân. Trong tác phẩm, người lái đò là một người lao động anh hùng trong cuộc sống và nghề nghiệp của mình. Còn sông Đà thì lại là một thực thể có tâm tình, cảm xúc rất cụ thể, rất đặc biệt

Chúng thủy giai đông tẩu

Đà Giang độc bắc lưu

(Mọi dòng sông đều đổ về hướng Đông

Chỉ có sông Đà chảy theo hướng Bắc)

Chính là câu thơ Hán này là ngọn nguồn cho những cảm xúc của Nguyễn Tuân, để ông có thể chắp bút cho những xúc cảm về Đà giang và người lái đò được bay cao, bay xa hơn thế. Sông Đà chính là tài nguyên của vùng Tây Bắc này và con người nơi đây, mà ở đây chúng ta có thể kể đến nhân vật ông lái đò là những con người bản địa có công lao rất lớn dựng xây và phát triển vùng đất xinh đẹp này

Xem thêm:  Phân tích tác phẩm Chiếc thuyền ngoài xa của Nguyễn Minh Châu

Về phương diện địa lí, sông Đà dài gần 900km, “lượn rồng rắn” qua vùng rừng núi bao la, có độ dốc lớn. Vì vậy, lưu tốc của sông Đà lớn hơn nhiều những dòng sông khác. Tuy nhiên Nguyễn Tuân chỉ cung cấp một phần tri thức ấy, chủ yếu Nguyễn Tuân viết về sông Đà với khía cạnh văn hoá thẩm mĩ, bày tỏ cảm xúc của mình. Nhìn ngắm sống Đà rất lâu, suy nghĩ về sông Đà bằng nhiều thời gian và không gian khác nhau. Thiên nhiên sông Đà đã ùa vào lòng nhà văn để tâm hồn cẩt cánh thành lời rất đỗi trữ tình. Đó là sự hung dữ hòa quện cùng những nét hiền hòa

phan tich hinh tuong song da trong tac pham nguoi lai do song da - Phân tích hình tượng sông Đà trong tác phẩm Người lái đò sông Đà

Phân tích hình tượng sông Đà

Dòng sông với những vách đá dựng thành vách, những thạch bàn trôi nổi giữa lòng sông. Có cái cảm giác đáng sợ ở khu lòng sông hẹp mà như miêu tả của tác giả thì “Ngồi trong khoang đò qua quãng ấy, đang mùa hè cũng thấy lạnh, cảm thấy mình như đứng ở hè một cái ngõ mà ngóng vọng lên một cái khung cửa sổ nào trên cái tầng nhà thứ mấy nào vừa tắt phụt đèn điện”. Những vách đá làm kinh hồn con người còn gió với sóng thì tạo nên một hình ảnh làm rùng mình con người mỗi khi nghĩ đến “Dài hàng cây số nước xô đá, đá xô sóng, sóng xô gió, cuồn cuộn luồng gió gùn ghè suốt năm …” Những cái hút nước còn đáng sợ hơn , nghe như tiếng thở và kêu như cửa cống cái bị sặc”, “chỗ giếng nước sâu ặc ặc lên …” những chỗ hút nước này cực kì gây nguy hiểm cho những tay chèo, nếu không vững tay chèo thì rất dễ khiến cho thuyền bị lật, rồi theo sóng và gió mà bị vùi dạp cho tan tành. Những câu văn sử dụng lối hành văn so sánh khiến cho sông Đà hiện lên với hình ảnh không khác gì một loài thủy quái đáng sợ, luôn khiêu khích con người, gầm gừ với con người. Cai hút nước thì như cái giếng bê tông, soáy tít đáy, lừ lừ những cánh quạ đàn. Thác nước nghe như là oán trách, giọng gằn mà chế nhạo, như là van xin, khiêu khích…Nó rống lên như hàng ngàn con trâu mộng… Sự so sánh liên tưởng độc đáo, sáng tạo, Nguyễn Tuân cực tả được sự dữ dằn, dữ dội của con sông Đà. Nó như là tâm địa của kẻ thù số một.

Xem thêm:  Đoạn văn nghị luận xã hội 200 từ: Đừng sống theo điều ta ước muốn, hãy sống theo điều ta có thể

Tuy nhiên dòng sông cũng mang nhiều nét hiền hòa, gần gũi và lãng mạng vô cùng: “Con sông Đà tuôn dài tuôn dài như một áng tóc trữ tình, đầu tóc, chân tóc ẩn hiện trong mây trời Tây Bắc bung nở hoa ban hoa gạo tháng hai và cuồn cuộn mù khói núi Mèo đổt hương xuân”. Nhìn từ trên cao “sông Đà như cái dây thừng ngoằn ngèo”. Tác giả miêu tả màu sắc của sông Đà biến đổi theo từng mùa: “Mùa xuân nước sông Đà màu ngọc bích”, tác giả nhấn mạnh: “chứ không xanh như màu cánh hến” tức là màu xanh đục của sông Gâm, sông Lô (cả ba con sông này đều chảy qua miền rừng núi Tây Bắc Bắc Bộ). Sự so sánh về màu sắc làm cho dòng sông có vẻ đẹp riêng (Ngọc bích: vừa trong lại vừa có sự phản chiếu óng ánh). “Mùa thu nước sông Đà lừ đừ chín đỏ”, tác giả lại so sánh: “Lừ lừ chín đỏ như da người bần đi vì say rượu bữa”. Dòng sông có vẻ đẹp riêng của mỗi mùa.

Cảnh hai bên bờ sông khiến ta tưởng như được chứng kiến cảnh yên tĩnh của sông Đà.  Như “một bờ tiểu sử”, “một nỗi niềm cổ tích” có sức khêu gợi sâu xa, khắc hoạ vẻ đẹp hoang sơ, con sông chảy qua tháng năm lịch sử mang dấu ấn văn hoá, ngàn xưa của cha ông

Cái dữ dội và vẻ trữ tình của Sông Đà không chỉ là thử thách mà còn là chất vàng 10 của thiên nhiên Tây Bắc đang chờ đợi sự cải tạo, thu phục của con người Tây Bắc  để dòng sông ấy phục vụ cho cuộc sống của con người nơi đây. Qua đó Nguyễn Tuân thể hiện tình yêu quê hương đất nước sâu sắc.

Xem thêm:  Một bài học ý nghĩa, sâu sắc mà cuộc sống đã tặng cho em

Minh Anh