Search by category:
Văn mẫu lớp 11

Phân tích bài thơ Tự tình của Hồ Xuân Hương

Đề bài: Phân tích bài thơ Tự tình

Bài làm

Hồ Xuân Hương là một trong nữ thi rất nổi tiếng trên thi đàn trung đại của Việt Nam, bà được mệnh danh là bà chúa thơ Nôm với những bài thơ viết bằng tiếng nói dân tộc, dễ hiểu, dễ cảm nhận. Những vần thơ của bà hướng nhiều đến cuộc đời, bà viết về mình rất nhiều, nhưng kể cả là những bài thơ tự tình cũng không phải chỉ viết cho chính mình mà đều hướng đến thời cuộc chung, với những thân phận cần có nhiều sự đồng cảm. Tự tình là một trong những bài thơ như thế:

“Tiếng gà văng vẳng gáy trên bom, 
Oán hận trông ra khắp mọi chòm, 
Mõ thảm không khua mà cũng cốc, 
Chuông sầu chẳng đánh cớ sao om? 
Trước nghe những tiếng thêm rầu rĩ, 
Sau giận vì duyên để mõm mòm. 
Tài tử văn nhận ai đó tá? 
Thân này đâu đã chịu già tom! ”

Đây là bài thơ thứ nhất trong chùm thơ có tên chung là Tự tình của bà. Bài thơ là nỗi niềm riêng của bà về chính phận đời của mình. Một phận đời có nhiều nghịch cảnh khi một trái tim luôn tha thiết với tình yêu, với sự sống lại phải chịu một cảnh sống nhiều cay đắng, phải chịu đựng nhiều nỗi cô đơn. Hồ Xuân Hương trong rất nhiều bài thơ mang nỗi oán trách về một cuộc đời duyên phận mỏng manh

“Tiếng gà văng vẳng gáy trên bom, 
Oán hận trông ra khắp mọi chòm”

Đã quá nửa đêm mà người phụ ấy vẫn mang trong mình bao nỗi tâm tình, bao niềm ưu tư khó cho thoát khỏi tâm trí, trí nghĩ, bởi vậy mà bà thao thức mãi, không sao yên giấc được. Trong màn đêm tĩnh mịch, bỗng văng vẳng bên tai tiếng gà gáy đâu đây. Nữ sĩ trở mình tỉnh hẳn giấc, ra trông phong cảnh, hướng mắt nhìn ngoại cảnh xa xa, chẳng thấy đâu một chút ánh sáng, màn đêm đen bao phủ khắp không gian, bao phủ lên cả trái tim và nỗi lòng của người phụ nữ ấy, thật nhiều sự đau đớn. Trong sâu thẳm nơi trái tim nàng muốn bùng nổ những oán hận gửi đến cuộc đời. Trách sao cuộc đời nàng lắn cuộc bể dâu đến thế

Xem thêm:  Phân tích bài thơ Thu điếu của Nguyễn Khuyến

“Mõ thảm không khua mà cũng cốc, 
Chuông chùa chẳng đánh cớ sao om? ”

Mõ khảm và chuông sầu là những hình ảnh mang những ý nghĩa của sự sầu tủi mà người phụ ấy đã và đang phải chịu đựng. Cuộc đời một người phụ nữ quá lứa lỡ thì nhưng vẫn khao khát yêu đương, khao khát một cuộc sống có được sự yêu thương, trận trọng. Nhưng ước mong cũng chỉ là mong ước. Vì thực tế, hiện thực lại không chiều lòng người. Cuộc đời à con đường tình duyên của nhân vật trữ tình lại gặp nhiều biến cố quá. Nỗi tủi hờn cứ mãi dâng tràn trong mạch cảm xúc của nhân phận. Lần này không còn là nói ý nữa, nhân vật trữ tình đã nói thẳng, đã lên tiếng than vãn thẳng thắn. Than thân trách phận, nghĩ đau đớn thay vì phận hẩm duyên hiu:

"Trước nghe những tiếng thêm rầu rĩ, 
Sau giận vì duyên để mõm mòm".

phan tich bai tho tu tinh cua ho xuan huong - Phân tích bài thơ Tự tình của Hồ Xuân Hương

Phân tích bài thơ Tự tình

Trước là nghe những tiếng gà gáy, rồi những tiếng chuông sầu, rồi cả tiếng mõ thảm rạo rực vào trong trái tim, trong tâm khảm của nhân vật trữ tình khiến cho nhân vật trữ tình không thôi những đau đớn, buồn tủi. Thương thay cho thân phận của mình và thương cho cả những thân phận của những người phụ nữ cũng phải chịu cảnh sống như mình.

Trong những giai thoại kể về cuộc đời của Hồ Xuân Hương, những câu chuyện về tình duyên của bà là được cóp nhặt và truyền tụng nhiều nhất. Một con người nổi tiếng xinh đẹp, thông minh, sắc sảo, hay chữ và tài hoa như bà nhưng lại phải chịu kiếp chung chồng, lại đau đớn hơn là phải chịu phận làm lẽ, có mảnh tình cũng phải san sẻ chỉ được “tí con con”. Muốn được yêu thương nhưng yêu thương lại không trọn vẹn, muốn yêu thương thì cứ phải cóp nhặt những chờ đợi, những hy vọng, rồi những thấp thỏm lo âu. Một người phụ nữ vốn nổi tiếng vì sự bản lĩnh, dám nói, dám làm lại chịu kiếp chồng chung rồi chỉ biết than vãn nỗi lòng qua những vần thơ. Đau đớn, tuyệt vọng, vượt quá giới hạn của sự chịu đựng, câu thơ tự tình này của bà mà như một lời thách đố lại số phận:

Xem thêm:  Phân tích bài "Từ ấy" của nhà thơ Tố Hữu: "Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ, Mặt trời chân lý chói qua tim, Hồn tôi là một vườn hoa lá, Rất đậm hương và rộn tiếng chim..."

"Tài tử văn nhân ai đó tá? 
Thân này đâu đã chịu già tom?"

Những vần thơ vừa là câu hỏi, vừa là những lời cảm thán cho một người phụ nữ rất bản lĩnh. Bà đang nuôi trong lòng hy vọng về một sự đổi thay duyên phận, mong mỏi về một ngày giai nhân sẽ gặp được tài tử xứng đáng của cuộc đời. Hồ Xuân Hương cũng là một người phụ nữ bình thường và cũng có quyền mưu cầu hạnh phúc cho bản thân mình. Sự mưu cầu hạnh phúc ấy là xứng đáng. Đó là nỗi niềm không chỉ của riêng Hồ Xuân Hương mà còn là nỗi niềm chung của biết bao thân phận, số phận của những người phụ nữ khác trong xã hội phong kiến cũ muốn sống một cuộc sống được trọn vẹn tình yêu thương cũng khó

Cái xã hội phong kiến mà nơi đó, con người không được bình đẳng với cuộc sống của chính mình mà nhất là những người phu nữ thật khiến cho người ta có nhiều nỗi lòng cần phải than vãn, cần phải được thỏa nỗi niềm. Nhưng không phải ai cũng được như Hồ Xuân Hương, dám nói lên những tiếng lòng chân thật nhất cua cuộc đời mình

Minh Anh

Có thể bạn quan tâm?

Xem thêm:  Hãy nói lên những suy tưởng của mình về thân phận những con người sống chết với biển cả mà nhà thơ Victo Huygô đã gợi lên trong hai câu thơ: "Thân dưới nước, tên chìm trong ký ức. Dòng thời gian tô thêm đậm bóng đen" (Đêm đại dương)