Search by category:
Văn mẫu lớp 10

Phân tích bài thơ Độc tiểu thanh kí của Nguyễn Du

Đề bài: Phân tích bài thơ Độc tiểu thanh kí của Nguyễn Du

Bài làm

Nguyễn Du là bậc đại thi hào của nền văn chương trung đại Việt Nam với tác phẩm xuất chúng ghi dấu ấn sâu đậm trong lòng độc giả nhiều gia đoạn và nhiều thế hệ. Văn chương của ông đặc sắc vì một phần những tư tưởng mà ông gửi gắm thông qua những trang viết. Đặc biệt là vấn đề phụ nữ, rất hiếm co nhà văn chương nào, đặc biệt lại sống và chắp bút trong xã hội phong kiến vẫn còn mang nặng tư tưởng trọng nam khinh nữ. Vậy mà Nguyễn Du lại khác vô cùng, không chỉ áng văn chương uyên bác Truyện Kiều, Độc tiểu thanh kí cũng là một trong những tác phẩm thể hiện tinh thần nhân quyền, nhân văn, bảo vệ phụ nữ của ông.

Nguyễn Du là một nhà thơ có tấm lòng nhân đạo cao cả, hầu hết các bài thơ của ông, ngoài chất hiện thực, ngòi bút còn đưa đên những dư vị của tính nhân văn giữa con người và con người và những lời tố cáo trực diện những thế lực xấu xa độc ác đầy đọa con người, nhất là những con người hiền lành, lương thiện vào cảnh sống bế tắc không lối thoát. Một người phụ nữ như Tiểu Thanh cũng vậy, Nguyễn Du dành cho Tiểu Thanh nhiều tình cảm trân trọng.

“Tây Hồ cảnh đẹp hóa gò hoang

Thổn thức bên song mảnh giấy tàn”

Hai câu thơ nói lên khung cảnh nơi căn nhà nhỏ mà nàng Tiểu Thanh từng sống. Tây Hồ là nơi vốn có phong cảnh hữu tình vậy mà giờ đầy lại trở nên hoang tàn đầy ám ảnh như vậy. Đã có một người con gái xinh đẹp, tài hoa từng sống và cho ra đời nhiều sáng tác mang đậm dấu ấn cá nhân. Nỗi cô đơn rợn ngợp trong tâm trí nàng, nỗi lòng lúc nào cũng không nguôi những thổn thức về những kí ức của cuộc đời đã qua. Nàng lưu dấu ấn qua những vần thơ, cuộc đời thật nàng thật lắm bể dâu khi tuổi đời còn quá trẻ đã phải ra đi trong những đớn đau, tuyệt vọng khi giới hạn của sự chịu đựng mà nàng có thể cam chịu đã không còn nữa. Hết thật rồi những hy vọng.

Xem thêm:  Thuyết minh về chùa Trấn Quốc

phan tich bai tho doc tieu thanh ki - Phân tích bài thơ Độc tiểu thanh kí của Nguyễn Du

Phân tích bài thơ Độc tiểu thanh kí

Tuổi thanh xuân của một bông hoa xuân sắc vướng bụi trần, không những thế, còn bị sóng gió xô bồ đẩy đưa khiến bông hoa tan tác, không còn ra dáng hình tươi đẹp vốn có. Nỗi cô đơn cho phận đời lấy chồng nhưng làm lẽ, phần tình cũng phải sẻ chia, muốn yêu thương cũng phải cóp nhặt từng chút những hy vọng nhỏ bé. Cuộc đời của Tiểu Thanh cũng giống như pận đời của biết bao nhiêu thân phận của những người phụ nữ khác trong xã hội phong kiến, không được coi trọng xứng đáng. Không còn sức để chịu đựng, nàng ra đi để lại cho trần thế những người yêu thương nàng những tình cảm xót thương vô hạn

“Son phấn có thần chôn vẫn hận

Văn chương không mệnh đốt còn vương”

Son phấn là từ ẩn dụ chỉ tình cảnh của nàng Tiểu Thanh, một người tài hóa, nhan sắc cũng thuộc dạng “sắc nước hương trời” vậy mà không may mắn phải chịu cảnh sống bị khinh miệt, bị vùi dập không thương tiếc. Ngay cả những thứ của riêng nàng, văn thơ, chút tình nàng để lại cho đời nàng cũng bị người ta hóa thành hư vô, nàng đau đớn, chết mà lòng không được yên ổn. Tuy nhiên, những vần thơ nàng viết, dù có bị đốt thành tro bụi nhưng tài năng của nàng, vẫn được người đời công nhận, khâm phục tài năng và xót thương cho thân phận của nàng:

Xem thêm:  Cảm nhận của em về “Bạch Đằng giang phú” của Trương Hán Siêu

“Nỗi hờn kim cổ trời khôn hỏi

Cái án phong lưu khách tự mang”

Hai câu thơ như một câu hỏi, nhưng hỏi để mà càng thêm ai oán khi không ai thấu tỏ được tấm lòng của nàng. Cái chết oan uổng của nàng vẫn là một nỗi đau mà người đời cũng chỉ biết xót xa thay. Cái xã hội phong kiến coi trọng tiền bạc, vật chất, danh vọng đã bao che, dung túng cho cái xấu xa hủy hoại cái đẹp, cái thiên lương của những con người có tài năng, có phẩm hạnh cao đẹp như nàng Tiểu Thanh. Nguyễn Du cảm thông với nàng thương tiếc cho cuộc đời nàng, và tư nhiện lại mang dự cảm hoang mang:

“Chẳng biết ba trăm năm lẻ nữa

Người đời ai khóc Tố Như chăng ?”

Nàng Tiểu Thanh sau 300 năm vẫn được người đời như ông Nguyễn Du thương tiếc, xót xa thay cho thân phận của nàng. Ông day dứt nghĩ cho số mệnh mình, liệu có được như nàng, hay mất đi rồi cũng thành cát bụi phù du. Câu hỏi mang đậm giá trị nhân đạo về cái suy tư của những số mệnh tài hoa trong xã hội. Đến bao giờ người ta mới không phải thở than cho những câu như “tài hoa mà bạc mệnh”.

Bài thơ Độc tiểu thanh kí mang nhiều những dấu ấn về tư tưởng của Nguyễn Du, ông thương thân phận những người phụ nữ, lưu tâm nhiều, nhiều hơn với những người phụ nữ tài hoa nhưng bạc mệnh. Lên tiếng nói cảm thông là ông cũng góp vào tiếng nói thương cảm cùng lời tố cáo gửi gắm đến xã hội phong kiến xưa, cái thời trọng nam khinh nữ.

Xem thêm:  Cảm nhận về “Nỗi thương mình” (Trích “Truyện Kiều”)

Minh Anh