Search by category:
Văn mẫu lớp 10

Phân tích bài thơ Bài ca ngất ngưởng của Nguyễn Công Trứ

Đề bài: Phân tích bài thơ Bài ca ngất ngưởng của Nguyễn Công Trứ

Bài làm

Nguyễn Công Trứ là một nhân vật lịch sử rất nổi tiếng của Việt Nam thời kì trung đại. Ông là người văn võ song toàn, sống có chính kiến và rất trượng nghĩa. Một trong những điểm nổi bật trong cách sống và được thể hiện vào cả trong lối tư duy thơ ca của ông chính là chất "ngông" cả trong suy nghĩ và hành động. Ông là người sống theo bản năng, sống tự do tự tại không chịu gò bó trong khuôn phép. Ông rất tự tin vào bản thân  mình, vào tài năng và sức mạnh mà mà mình có. Qua bài thơ Bài ca ngất ngưởng bản ngã của bậc đại nho này được thể hiện vô cùng rõ nét.

"Ngất ngưởng" hai chữ mà Nguyễn Công Trứ dùng để miêu tả cho chính bản thân mình. Theo cách hiểu thông thường nhất thì "ngất ngưởng" biểu thị sự không chắc chắn, là dáng hình mà người ta dễ liên tưởng đến sự lắc lư, không ổn định, không vững chãi. Ấy thế mà một con người toàn tài như Nguyễn Công Trứ lại dùng từ ngữ đó để miêu tả chính bản thân mình. Người đọc có thể có cho mình những sự hoài nghi cũng rất xác đáng, nhưng với Nguyễn Công Trứ, một người tài, có cách sống phóng khoáng, không chịu gò ép mình theo khuôn phép, trật tự, hơn hết ông còn là người nổi tiếng với cái "ngông" cực chất của riêng mình thì từ "ngất ngưởng" này là đôi chữ phản ánh rất thực thái độ với cuộc đời của ông. Ông cứ "ngất ngưởng" mà sống, mà nhìn đời, ông còn dùng cả thái độ "ngất ngưởng" ấy để trị những tên tham quan vô lại cùng thời.

Ông viết lên bài thơ, viết ra những những lời tự thuật về chính cuộc đời của ông, về cách suy tư trong cuộc sống với nhân dân, với chốn quan trường, về cả chính bản ngã của ông nữa. Cũng như bao nhiêu bậc nam tử khác, Nguyễn Công Trứ cũng lấy mục tiêu cho mình, cho chí làm trai mà người quân tử trong xã hội cần biết và nên biết. Và với ông, đó là trách nhiệm với cuộc đời

Xem thêm:  Giải thích và chứng minh rằng “Truyện Kiều” của Nguyễn Du là một công trình nghệ thuật thiên tài

          Vũ trụ nội mạc phi phận sự.

         (Mọi việc trong vũ trụ chẳng có việc nào không là phận sự của ta).

Câu thơ như một lời khẳng định vô cùng khẳng khái về quan niệm của người quân tử về trách nhiệm với chính bản thân mình, trách nhiệm với thời cuộc. Đó chính là ý thức, là phẩm giá mà bậc đại trượng phu phải và cần nhìn nhận được. Bản ngã của Nguyễn Công Trứ thật cao xa, nhưng cái bản ngã ấy không phải là sự bồng bột nhất thời nói vu vơ, mà nó được xuất phát từ chính thái độ nhìn nhận bản thân của Nguyễn Công Trứ, ông hiểu hơn ai hết rằng mình là người có tài và luôn tự hào về điều đó. Để khẳng định mình không phải là kẻ chỉ biết nói, Nguyễn Công Trứ đã lần lượt đưa ra những dẫn chứng là những công trạng của mình

Ông Hi Văn tài bộ đã vào lồng

                            Khi thủ khoa, khi Tham tán, khi Tổng đốc Đông

                 Gồm thao lược đã nên tay ngất ngưởng.

phan tich bai tho bai ca ngat nguong cua nguyen cong tru - Phân tích bài thơ Bài ca ngất ngưởng của Nguyễn Công Trứ

Phân tích bài thơ Bài ca ngất ngưởng

Ông là người tài chứ, cũng có nhiều duyên phận với hai chữ công danh, thi gì trúng đó, nào thủ khoa, tham tán, lại đương chức Tổng đốc Đông. Những câu thơ được viết ra đầy vẻ tự hào về tài năng của chính mình. Và ông cũng nói thêm, không chỉ là người hay chữ trên bút giấy, nghiêng mực, không phải là người chỉ biết nói, ông còn chứng minh thêm mình là người thực tài, có mưu luowtk kinh bang tế thế. Nguyễn Công Trứ tự phán cho mình tinh thần của cái tôi rất cao, người ta thì khiêm tốn, khiêm nhường nhưng ông thì không, có tài thì phải để mọi người biết, đó là cách ông tự khẳng định bản thân mình, để những người khác hiểu biết ràng về ông

         Lúc bình Tây, cờ đại tướng,

        Có khi về Phủ doãn Thừa Thiên.

Và qua những câu thơ trên, có thể thất Nguyễn Công Trứ quả là người có những lỗi suy nghĩ tự đắc và ngạo nghễ, những câu thơ sau mở ra bình diện khiến con người ta càng thấy thấu hiểu hơn hai từ “ ngất ngưởng”mà ông tự dành cho mình

Xem thêm:  Về bài thơ “Độc Tiểu Thanh kí” của Nguyễn Du

         Đô môn giải tổ chi niên

         Đạc ngựa bò vàng đeo ngất ngưởng….

     Kìa núi nọ phau phau mây trắng

        Tay kiếm cung mà nên dạng từ bi

        Gót tiên theo đủng đinh một đôi dì

        Bụt cũng nực cười ông ngất ngưởng.

Quan niệm sống của ông thật khác người và cuộc sống của ông cũng thật khác đời. Nguyễn Công Trứ dường như có một lối sống không hề bình thường,sống mà mang thái độ bất chấp, chẳng sợ ai, thích thì làm, ngạo nghễ với cuộc đời,  “Đạc ngựa bò vàng đeo ngất ngưởng”, rồi lại cả “Gót tiên đeo đủng đỉnh một đôi gì”, thật hơi khoa trương, thật có chút không phù hợp với câu nói mà ông cho mình là “dạng từ bi”. Ông quả là một người sống hết mình và sống nhiệt tình với những thú vui của cuộc đời. Tuy nhiên, nếu những người nhà nho khác, những kẻ hay chữ, những danh tướng có công lao vào sinh ra tử vì đất nước ấy thường có cho mình những quy chuẩn để thiên hạ phải kiêng nể, còn Nguyễn Công Trứ thì lại không, ông không ngần ngại nói với đời ông là người tài chữ, tài trí và cũng tài chơi. Ban bố những lời phát ngooin trước thiên hạ một cách ngạo nghễ, mặc thiên hạ bàn tán xôn xao, ông sống với phong thái không bao giờ biết nhìn thái độ thiên hạ

          Được mất dương dương người thái thượng

          Khen chê phơi phới ngọn đông phong

Cuộc sống của ông so với phần chung bộ phận quan lại trong thời xưa và thời ông thì cũng không có gì khác biệt. cũni ca, cũng tửu, cũng cắc, cũng tùng đấy nhưng “Không Phật, không Tiên, không vướng tục”. Trong cái chung, có cái riêng  và có cái riêng một cách hoàn toàn riêng biệt, không giống ai. Ông sống với một niềm yêu cuộc sống tột cùng và cũng có suy nghĩ cần phải thể hiện bản ngã của mình một cách thoải mái, không sợ sệt

Xem thêm:  Qua ca dao dân ca em hãy làm sáng tỏ vẻ đẹp của con ngươi Việt Nam trong đời sống nhiều gian truân ngày trước

           Chẳng Trái, Nhạc cũng vào phường Hàn, Phú

          Nghĩa vua tôi cho vẹn đạo xơ chung

          Trong triều ai ngất ngưởng như ông!

Với ông, ông hướng đến một cuộc sống không ai có thể chê trách, là một trung thần ái quốc, giữ đạp hiếu với muôn dân. Với ông chí làm trai trên cõi đời với những điều to lớn phải làm được, phải phục vụ được dân tộc, đất nước. Nguyễn Công Trứ tự hào ghi danh công lao của ông khi ông so sánh mình với các bậc anh hùng của Trung Quốc “Chẳng Trái, Nhạc cũng vào phường Hàn, Phú” để rồi khẳng định mình một cách quyết liêt, dứt khoát  “Trong triều ai ngất ngưởng như ông!”

Bài thơ Bài ca ngất ngưởng chính là bức tự họa của Nguyễn Công Trứ. Có rất nhiều ý kiến trái chiều về sự "ngông" này của ông nhưng quả thực, nếu nói một cách khách quan nhất thì rất ít ai có thái độ "ngông" nhưng thực tài và thực đức như ông. Không phải kiểu khoa trương, không có sự phách lối, chất ngông của ông xuất phát ở chính niềm tin từ bản thân mình, tin tưởng về tài năng bản thân có thể làm nên những điều lớn lao cho cuộc đời, cho xã hội

Minh Anh