Search by category:
Văn mẫu lớp 12

Cảm nhận về bài thơ Đất Nước của nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm

Đề bài: Cảm nhận về bài thơ Đất nước của Nguyễn Khoa Điềm

Bài làm

Nguyễn Khoa Điềm là một trong những nhà thơ nổi tiếng với những bài thơ thấm nhuần những tư tưởng lớn về cách mạng, kháng chiến, nhân dân và đất nước. Đoạn trích Đất nước trích trong trường ca Mặt đường khát vọng là một trong những đoạn trích xuất sắc của Nguyễn Khoa Điềm viết về cái nhìn của ông về đất nước. Cái nhìn rất mới mẻ, thấm nhuần tư tưởng đạo đức truyền thống, sâu sắc với cái tình cái ý về nguồn tạo đất nước là nhân dân.

Đoạn thơ được ông chắp bút theo chất văn trữ tình hòa quện cùng chất liệu văn hóa, văn học dân gian rất có chiều sâu, chiều rộng. Đoạn thơ có thể chia làm hai phần, phần đầu Nguyễn Khoa Điềm tập trung với những cảm nhận về đất nước theo cách nhìn nhận và suy tư rất riêng của ông. Phần hai ông tập trung thể hiện tư tưởng “Đất nước của Nhân dân”. Nguyễn Khoa Điềm đã có những cảm nhận rất riêng về đất nước, cội nguồn sinh dưỡng của cuộc đời ông:

“Khi ta lớn lên đất nước đã có rồi”

Đất nước có từ xa xưa, không xác định được mốc thời gian cụ thể nào nhưng với tác giả, đất nước trong ông là cái gì đó luôn gần gũi và quen thuộc vô cùng, đất nước không phải từ cái gì cao sang, nó nằm trong những hình ảnh bình dị nhưng cũng là biểu trưng của một nền văn hóa, đó là những câu chuyện cổ tích “ngày xửa ngày xưa mẹ thường hay kể”, miếng trầu bà ăn, ngôi nhà mình ở, chuyện đánh giặc ngoại xâm, chuyện phong tục tập quán, chuyện tình nghĩa sâu đậm. Đất nước mình lớn lao và kì vĩ vô cùng, biết bao nhiêu những câu chuyện đáng ngưỡng mộ, những sự tích của những con người kì vĩ đã góp phần bảo vệ và dựng xây đất nước như Thánh Gióng. Từ những đều đó, có thể cảm nhận được rằng đất nước được Nguyễn Khoa Điềm cảm nhận là một đất nước có chiều sâu văn hóa lịch sử rất sâu sắc. Ông cảm nhậm được đất nước là sự thống nhất hài hoà giữa các phương diện không gian – địa lí, thời gian – lịch sử, bắt nguồn từ những điều hết sức gần gũi, bình dị và đời thường với nhân dân. Đất nước được cảm nhận trong chiều sâu văn hóa lịch sử. Đó là cách quan niệm mới mẻ và sâu sắc.

Xem thêm:  Tóm tắt tác phẩm số phận con người của M. Sô - lô - khốp

Tác giả chia tách khái niệm đất nước thành hai yếu tố đất và nước để cảm nhận và suy tư về đất nước một cách sâu sắc. Đất nước là nơi tình yêu đôi lứa nảy nở:

“Đất là nơi anh đến trường…

…đánh rơi chiếc khăn trong nỗi nhớ thầm”

Đất Nước bao gồm cả núi sông, rừng bể, thiên nhiên đất trời:

“Đất là nơi …

…  móng nước biển khơi”.

cam nhan ve bai tho dat nuoc cua nha tho nguyen khoa diem - Cảm nhận về bài thơ Đất Nước của nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm

Cảm nhận về bài thơ Đất nước

Đất nước trong hình dung của Nguyễn Khoa Điềm là những điều rất cụ thể có trong đời sống hàng ngày, chẳng có gì là xa lạ và xa xôi với nhân dân cả. Tác giả cũng dành rất nhiều câu văn để nói lên niềm tự hào của ông về sự giàu đẹp của đất nước. Một đất nước không chỉ trù phú về tài nguyên thiên nhiên mà còn rất giàu bản sắc văn hóa. Không chỉ vậy, đất nước trong những nghĩ suy của Nguyễn Khoa Điềm còn là một vùng lãnh thổ giàu tình cảm gia đình, giàu tình yêu thương. Bao thế hệ tồn tại trong một quốc gia, cùng nhau sinh sống, cùng nhau phát triển, cùng nhau hướng về tương lai “Những ai đã khuất”, “Những ai bây giờ”, “Dặn dò con cháu chuyện mai sau”. Tất cả đều không quên nguồn cội, không quên gốc gác của mình, cùng nhau tạo nên một đất nước mang nhiều dấu ấn của đạo đức truyền thống:

Xem thêm:  Anh (chị) hãy viết một bài văn ngắn để trả lời cho câu hỏi của nhà thơ Tố Hữu: Ôi! Sông đẹp là thế nào hỡi bạn

“Hằng năm ăn đâu làm đâu

Cũng biết cúi đầu nhớ ngày giỗ Tổ”

Mạch thơ hướng vào những suy ngẫm về quá khứ, hiện tại, tương lai, trách nhiệm của thế hệ mình với đất nước. Mạch thơ thể hiện những suy ngẫm về trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với Đất Nước. Đất Nước không ở đâu xa mà có mặt trong mỗi con người:

“Trong anh và em hôm nay,

Đều có một phần Đất Nước”

Mỗi người Việt Nam đều được thừa hưởng một phần vật chất và tinh thần của đất nước. Đất nước là sự hài hoà hợp trong nhiều mối quan hệ giữa các cá nhân và cả tinh thần tập thể lớn lao cao cả. Đất nước được xây dựng trên cơ sở của tình yêu thương và tình đoàn kết dân tộc. Vì vậy, mỗi con người cần có trách nhiệm đối với đất nước:

“Em ơi em Đất Nước là máu xương của mình

Phải biết gắn bó và san sẻ

Phải hoá thân cho dáng hình xứ sở

Làm nên Đất Nước muôn đời”

Những lời thơ hệt như những lời thủ thỉ tâm tình những cũng nặng tình nặng nghĩa những sẻ chia, tâm sự của những trưởng bối dành cho thế hệ tương lai.

Tư tưởng về đất nước, về suy nghĩ đất nước là của nhân dân nằm trong sự nhìn nhận về thời cuộc và tinh thần nhân đạo, nhân văn trong cuộc sống: “Những người vợ….Bà Đen, Bà Điểm”, núi vọng phu, hòn Trống Mái. Tình cảm gia đình, tình nghĩa vợ chồng là thiêng liêng vô cùng. Gót ngựa Thánh Gióng, con voi, con rồng…là chứng tích của cộng cuộc xây dựng đất nước, địa danh lịch sử. Những núi bút, non nghiên thể hiện truyền thống hiếu học. Con cóc, con gà là tên những địa danh thành thắng cảnh.

Xem thêm:  Những nét chính về sự nghiệp văn học của Nguyễn Tuân. Chú ý nêu rõ đặc điểm cơ bản về con người, tư tưởng và phong cách nghệ thuật của Nguyễn Tuân

Ông Đốc, Ông Trang, Bà Đen, Bà Điểm là những tên làng được đặt từ những người anh hùng cứu nước….Và tất cả đều góp phần tạo nên hình hài đất nước, làm nên hồn cốt dân tộc Việt Nam

Thể hiện sâu sắc tinh thần dân tộc và ca ngợi vai trò của nhân dân trong công cuộc xây dựng và baot về đất nước. Đoạn trích thể hiện cảm nghĩ, cảm nhận mới mẻ của tác giả về đất nước qua những vẻ đẹp được phát hiện ở chiều sâu trên nhiều bình diện: lịch sử, địa lí, văn hóa. Đồng thời khẳng định một tư tưởng hết sức mới mẻ và sâu sắc:Đất nước là của nhân dân.

Minh Anh